Nội dung bài viết

Đặc thù của kế toán xây dựng

Một doanh nghiệp xây dựng thường thi công nhiều công trình song song, mỗi công trình có hợp đồng, tiến độ và biên lợi nhuận riêng. Nếu gộp chung chi phí, bạn sẽ không biết công trình nào đang lỗ cho tới khi quyết toán, lúc đó thì đã muộn.

Chi phí phải mở sổ chi tiết theo từng công trình, từng hạng mục.
Doanh thu ghi nhận theo biên bản nghiệm thu khối lượng, không theo hóa đơn đầu ra đơn thuần.
Chi phí nhân công thuê ngoài phải có hợp đồng và chứng từ khấu trừ thuế TNCN hợp lệ.

Sai lầm phổ biến nhất chúng tôi gặp: doanh nghiệp xuất hóa đơn toàn bộ giá trị hợp đồng ngay khi ký, trong khi công trình mới thi công 20%.

Tập hợp chi phí theo công trình

Chi phí một công trình gồm bốn nhóm chính. Mỗi nhóm cần chứng từ riêng và cách phân bổ riêng:

Nhóm chi phí	Tài khoản	Chứng từ cần có
Nguyên vật liệu trực tiếp	621	Hóa đơn mua, phiếu xuất kho theo công trình
Nhân công trực tiếp	622	Hợp đồng lao động, bảng chấm công, bảng lương
Máy thi công	623	Hợp đồng thuê máy, nhật trình ca máy
Chi phí sản xuất chung	627	Hóa đơn điện nước, khấu hao, phân bổ theo tiêu thức

Cuối kỳ, toàn bộ bốn nhóm kết chuyển sang tài khoản 154 chi tiết theo từng công trình. Đây là bước quyết định độ chính xác của giá thành.

Xuất hóa đơn theo tiến độ

Theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP, thời điểm lập hóa đơn với hoạt động xây dựng là thời điểm nghiệm thu, bàn giao khối lượng, không phụ thuộc việc đã thu tiền hay chưa.

Trình tự đúng

Nghiệm thu khối lượng hoàn thành giai đoạn, hai bên ký biên bản.
Lập hóa đơn đúng giá trị khối lượng đã nghiệm thu.
Ghi nhận doanh thu 511 và giá vốn 632 tương ứng phần đã nghiệm thu.

Quyết toán và bàn giao

Khi công trình hoàn thành, kế toán tổng hợp toàn bộ chi phí đã tập hợp trên 154, đối chiếu với doanh thu lũy kế để ra lợi nhuận thực của công trình. Hồ sơ quyết toán cần khớp ba đầu: hợp đồng, biên bản nghiệm thu và hóa đơn.